Aperatif olarak alınan içki listesine kuşkusuz aklımıza gelen her içkiyi alamayız. Mideyi fazla yormayan hafif ve sek içkiler girer bu alana. Şimdi aperatiflere örnek verelim.

VERMUT: Sherry'i saymazsak en popüler aperatif olarak şarap kökenli bir içki olan vermutu sayabiliriz. Çok iyi bildiğiniz gibi buruk bir tada sahip olan vermuta bu özelliği veren Artemisia bitkisidir. İlk kez İtalya'nın Torino kentinde tatlı ve kırmızı türü üretilen vermutun daha sonra Fransa'nın Marsilya bölgesinde sek-beyaz cinsi yapıldı. Şimdi her iki cins de tüm dünyada imal ediliyor. En ünlüleri Fransız Noimy Prat ve Chambery ile İtalyan Martini Dry ve Cinzano'sudur.

Nasıl içilir? Genellikle vermut sek olarak içilir; buz, bir dilim limon ve sodayla birlikte servis yapılır. Kokteyllerin belli başlı içkilerindendir.

Vermutlu bir kokteyl tarifi: Üçte iki oranında sek cin ve üçte bir sek vermut, biraz portakal likörü ve buz ilavesiyle kolaylıkla nefis bir vermut kokteyli yapabilirsiniz. Güzelce karıştırdığınız kokteyli kadehlerde, limon dilimi eşliğinde sunabilirsiniz. Portakal likörü katmadan da yapılabilir.

Orta sertlikte bir martini yapmak için ise şu yolu izlemeniz gerekir: Üçte iki oranında cin ile altıda bir oranında sek ve aynı oranda tatlı vermutu bir kapta iyice karıştırın.

Tatlı martini yapmak istiyorsanız bu kez üçte iki oranındaki cine, üçte bir tatlı vermut katmanız yeterlidir.

ÖTEKİ APERATİFLER

Byrrh: Şarap kökenli bir Fransız aperatifidir. İçinde değişik otlar ve kinin bulunur.

Dubonnet: Fransızlar'ın dünyaya yaydığı ve sevdirdiği içkilerdendir. Yapımı Byrrh'a benzer. En çok sevileni kırmızısıdır. "Sarışın Dubonnet" diye anılan beyazı da pek çok kişi tarafından tercih edilir.

Campari: Pembeye çalan kırmızı renkte bir İtalyan içkisidir. Bileşiminde portakal kabuğu, kinin, yılanotu ve diğer çiçek tozları vardır. Acımtırak bir tada sahiptir ve genellikle sodayla birlikte alınır.

Pastis: Anasonlu bir aperatif olup, Türk rakısını andırır. En fazla tanınan markaları Pernod ve Ricard'dır. Asıl rengi sarı olduğu halde, bir ölçü pastisin üzerine yaklaşık beş ölçü su ilave edince aynı rakı gibi beyazlaşır.

Suze: Yılanotu, alkol ve suyla yapılan bir Fransız aperatifidir ve boya ilavesiyle renklendirilmiştir.

HATIRLI BİR KEYİF VERİCİ KAHVE

Kahve, özellikle ülkemizde günün hemen her saatinde içilen ve çok sevilen bir keyif vericidir. Dünyadaki kullanımı ise bizdekinden biraz farklıdır. Özellikle Avrupalılar, kahveyi sabahları ve akşam yemeğinden sonra alırlar.

"Kırk yıl hatırı olduğu"nu ve "Yemen'den geldiği"ni atasözlerimizle türkülerimize nakşettiğimiz kahvenin, Araplar'ın dinsel törenlerinde ortaya çıktığı bilinir.

Keyif verici özelliğinden söz ettiğimiz kahvenin içindeki en önemli madde "kafein"dir. Kahvede ayrıca sebze kökenli bazı uyarıcılarda bulunur.

Kahve nasıl yapılır?

Yeşilken toplanan ve fırınlanan kahve çekirdeklerinin sertliğini bu ilk uygulamanın dozajı belirler. Çekirdek ne kadar fazla kavrulursa, içindeki yağ yüzeyine geleceğinden parlaklığı artar, sertleşir. Bugün hemen hiç kimse kahveyi yeşil çekirdekler halinde alıp kavurduktan sonra içmiyor; kurukahvecilerden hazır paketler halinde almayı tercih ediyor.

Kahve çeşitleri:

Sayılamayacak kadar çok kahve çeşidi vardır. Bunlardan bazıları;

Santos Kahvesi: Birezilya'nın bir numarasıdır. En iyisi Bourbon Santos diye anılanıdır.

Kolombiya Kahvesi: Sert ve acımtırak bir tada sahiptir.

Costa-Rica Kahvesi: Avrupa'da en çok tanınan bir kahve türü olup, fındık tadı ihtiva eder ve çoğunlukla sabahları tercih edilir.

Jamaica Kahvesi: Blue Mountain markası dışındaki Jamaica kahveleri acıdır. Blue Mountain ise, yumuşak, tatlı, hoş kokuludur.

Mocha: Etiyopya ile Arabistan'da üretilen, meyve tadında bir kahvedir. Kişiyi sonradan etkileyen son derece keskin bir içime sahiptir.

Mysore Kahvesi: Hindistan'dan dünyaya yayılmıştır. Akşam yemeği sonrasında tercih edilir. Yumuşak ve hoş bir tadı vardır.

Afrika Kahvesi: Çok kuvvetli bir kahvedir. Uyarıcı etkisi yüzünden tiryakilik yapar.

Continental Kahve: Çok yüksek derecede kavrulduğu için acı bir tadı vardır.

Viyana Kahvesi: Ağır ve tatlı bir kahve olup, incir çekirdeği ve hindibağ ile karıştırılmıştır.

Kenya Kahvesi: En pahalı olanlardandır. Gerçek kahve tadı ve kokusuna sahiptir.

Tanzanya Kahvesi: Klimanjaro dağlarında yetişir. Son derece zengin bir yapısı ve tadı olan bu kahveyi uzmanlar "dünyanın en iyisi" olarak takdim ederler.

Fransız Kahvesi: Yüksek oranda hindibağ ihtiva eden ve dünyaca tanınan bu kahvenin acı bir tadı vardır.

Nestcafe: Kahve çekirdeklerinin suyunu alarak elde edilen bir türdür. Ancak bu sırada gerçek kahve özelliğinin kaybolduğunu da belirtmemiz gerekir. İçine hindibağı katıldığında, nescafenin fiyatı biraz daha düşer. Suyu alınarak dondurulup kurutulan çeşidine göre toz tipinde olanı daha pahalıdır. Nestcafe, normal kahveye oranla çok daha çabuk ve kolay hazırlandığı için bütün dünyada sevilir ve aranır olmuştur.

Kafeinsiz kahve: Nestcafe'nin kafeininin alındığı tür olup tat olarak ona çok benzer.

Kahve esansı: Şurup şeklinde olup az miktarda kahve, karamel ve hindibağdan elde edilir. Günümüzde sadece kek ve pasta yapımında kullanılır.

Buzlu kahve:

Özellikle Avrupa'da çok sevilen ve tercih edilen bir kahve çeşididir. Büyük bir kabın içine bolca buz koyup, üzerine kahveyi dökerek 20 dk kadar bekleterek elde edilir, şeker ya da balla tatlandırılabilir. Vanilyalı dondurma ve tarçın ilavesiyle servise hazırlanabilir.

KAHVALTILARIMIZIN BAŞTACI ÇAY

Üzerinde güneş batmayan imparatorluğun bir vatandaşı, "Bir fincan çay, kırık kalplerden, bomba tahribatına kadar her bir şeyi iyileştirir." derken, bizim kahve üzerine sarfettiğimiz hoş sözlerden mi esinlenmiştir bilinmez, bu sözün doğruluğu da şüphe götürür belki.

Çayın özellikle İngilizler ve İrlandalılarca çok sevilmesinin nedeni, renk ve tadından çok, içindeki kafein ve teinden gelen o hoş "uyarıcılık"tır diye düşünülebilir.

Kendisi kadar tarihi de renklidir çayın. Tiryakisi olduğumuz bu nefis içecek dünyaya ilk kez Çin'den Budist rahipler aracılığıyla yayılmıştır. Hatta Japonlar çayı o kadar sevmişlerdir ki onun için "chanoyu" adını verdikleri seremoniler düzenlemişlerdir. Bu gösterilerde güzellik ve sükuneti buldukları söylenir.

BAŞLICA ÇAY ÜRETİCİLERİ

Yapraklarının dövülerek toz haline getirilmesiyle kahvaltılarımızın değişmez içeceği olan çayın en büyük üreticisi Hindistan'dır. Bu ülke ihracatının yarısını doğrudan İngiltere'ye yapar. Diğer belli başlı çay üreticilerini Sri Lanka (Seylan), Çin, Japonya, Endonezya, Malaya, İran ile Doğu Afrika ve Güney Amerika'nın bazı bölgeleri olarak sayabiliriz.

YETİŞTİRİLMESİ

Çay yapraklarının belirli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra toplanması gerekir. Bu süre pek çok ülkede 7 günde bir şeklindedir. Bazı ülkeler ise çay yapraklarını 7-12 günde bir üstten koparırlar.

Çayın kalitesi, yapraklarının toplanma zamanına göre de farklılık gösterir.Örneğin; Hindistan'ın kuzeyinde çay, Nisan-Aralık ayları arasında toplanır. Yılın, özellikle ilk aylarında toplanan çayın kalitesinin diğer zamanlarda alınan ürüne göre çok daha iyi olduğu bilinir.

ÇAY ÇEŞİTLERİ

Hint ve Seylan Çayları: Ülkenin adının Sri Lanka olarak değişmesine karşın, tüm dünya bu ülkenin yetiştirdiği çayı hala "Seylan Çayı" olarak anar. Bunların en önemlileri:

Portakallı çay: Seylan'da üretilir. Hafif ve hoş bir içimi olup, daha çok süt ve limonla birlikte içilir.

Darjeeling: Gerçek bir Hint çayıdır. Koyu bir rengi, nefis bir içimi vardır. Kahvaltıların en başta gelen içeceğidir. Assam da Darjeeling'e çok benzeyen bir Hint çayıdır.

İngiliz çayı: Hint ve Seylan çaylarından elde edilir. Oldukça sert bir içime sahiptir.

Limonlu çay: Seylan'ın dünyaca ünlü çaylarından biridir. Limon tadı ihtiva eder. Servis yapılırken içine dilimlenmiş limon konulur. Kesinlikle sütsüz içilmelidir.

Çin çayları ve kokulu çaylar: Siyah, yeşil renktedir ve genellikle sütsüz, şekersiz servis edilir. Belli başlıları:

Lapsang souchong: Fukien bölgesinde yetişen siyah renkli çaydır.

Yasemin çayı: Kurutulmuş yasemin çiçekleri ihtiva eder.

Earl Grey: Portakal özü ve diğer çayların karışımından elde edilir. Dünyanın en ünlü markalarındandır. Tadındaki sır, içindeki Çin mandalinasıdır. En iyisi, Keemun ya da Darjeeling çaylarından yapılanıdır.

ÇAY PİŞİRME YÖNTEMLERİ

Son derece basit bir iş gibi göründüğü için çoğumuz çay pişirmeyi hafif alır ve belirli metotları olabileceğini aklımıza bile getirmeyiz. Oysa, demiyle kokusuyla damaklarımıza tat bırakan bu keyif vericinin de "nev-i şahsına münhasır" bir pişirme adabı vardır.

Bunlardan bazıları:

İyi bir pişirmede en önemli etken, bizzat bu hoş bitkinin doğru olarak seçimindedir. Mutfağınızdaki tozlu, kırık ve kötü bir çaysa, harika bir tat sağlamak elbette ki zordur.

Çaydanlığın da güzel çay pişirmede en az çay kadar önemli olduğunu söylemek yanlış olmaz. Gerçek bir çay elde edebilmek için kullanacağınız demliğin Çin porseleni ya da seramik olmasında yarar vardır. Çünkü madeni kaplar ısıyı çok çabuk kaybettikleri gibi çaya istenmeyen bir koku da katabilirler. Uzmanların bu konudaki görüşü şöyledir: "Demliğin porselen olması, çay yapraklarının açılmasını önler. Bu da dem kalitesini yükseltir." Eğer, çay bir bardak olarak hazırlanıyorsa, kullanılacak miktar en az bir çay kaşığı olmalıdır.

Demlik, çayı pişirmeden önce içine sıcak su konularak ısıtılıp sonra boşaltılarak kurutulmalıdır. Demliğe yeniden sıcak su koyarken dikkat edilecek husus, suyun temiz olmasıdır. Su kaynayınca çayı ilave ederek, altını kapatıp 5 dk kadar beklemeniz yerinde olur.

Servis: Eğer tercihiniz Hint çayı ise, süt ya da limonla birlikte servis yapabilirsiniz. Genellikle insanlar, çayın içine sütü kendileri koymaktan hoşlanırlar. Bu bakımdan önceden sormanızda yarar vardır. Ama limonları mutlaka dilimlenmiş olarak çay tabağına koymalısınız.

İLGİNÇ ÇAYLAR

İskoç çayı: Yemek sonrası içilen bir çaydır. Derince bir kaba çayla birlikte viski, bal koyun. Hafif ateşte bal eriyip çay ısınıncaya kadar karıştırın. Servis yaparken her fincanın içine bir çorba kaşığı krema koyun. ( 4 kişi için: 500 gr süzülmüş çay, 150 gr İskoç viski, 4 çorba kaşığı süzülmüş bal, 4 çorba kaşığı krema)

Siyah Rus Çayı: Bu sert içecek, özellikle soğuk günlerde tercih edilir. İçindeki karadut değişik bir tat katar. (2 kişi için: 250 gr sıcak çay, 2 çorba kaşığı karadut şurubu, 2 ince dilim limon)

Baharatlı limonlu çay: Limon parçalarını karanfille ezerek, uzunca bir bardağa koyun ve üzerine tarçın serpin. Sonra üzerine sıcak çay ilave ederek 4 dk kadar bekletin.